โรงพยาบาลช้าง จ.ลำปางและโรงพยาบาลช้าง จ.กระบี่

โรงพยาบาลช้างลำปาง

โรงพยาบาลช้างลำปางก่อตั้งเมื่อปี พ .ศ. ๒๕๓๖ พร้อมกับศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย เป็นหน่วยงานในสังกัดขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ มีภารกิจที่สำคัญคือ ดูแลรักษาช้างป่วยทุกกรณี ทั้งช้างขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ ปางช้างเอกชน และช้างของประชาชนทั่วไป โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น  มีหน้าที่ดูแลช้างของกลาง ช้างฝากเลี้ยง ช้างชรา ช้างพิการ ช้างดุร้าย  และจัดการช้างอาละวาดตกมัน รวมทั้งช้างอื่นๆ ตามที่ได้รับการร้องขอ ปัจจุบันมีช้างที่อยู่ในความดูแลกว่า   26 เชือก ณ ศูนย์บริบาลช้าง (บ้านปางหละ) เดิมคือศูนย์ฝึกลูกช้าง  ตั้งอยู่ที่ บ้านปางหละ อ.งาว จ.ลำปาง เปรียบเสมือนเป็นบ้านหลังสุดท้ายของช้าง โดยเน้นการเลี้ยงดูที่สร้างความสัมพันธ์ระหว่างคนกับช้าง  เลี้ยงในป่า และมีโรงผลิตยาสมุนไพรช้างที่สามารถผลิตได้เฉลี่ยเดือนละ 600 กิโลกรัม   การจัดการช้างอาละวาดและตกมัน มีประวัติการก่อตั้งเมื่อประมาณปี ๒๕๔๒ โดยมีจุดประสงค์เพื่อคอยดูแลควบคุมช้างตกมัน-อาละวาด เพื่อให้เกิดความสูญเสียน้อยที่สุด รวมไปถึงการช่วยเหลือช้างประสบภัย การควบคุมและขนย้ายช้างต่างๆ อย่างปลอดภัย โดยมีบุคลากรที่ประกอบด้วย นายสัตวแพทย์และควาญช้างที่มีความชำนาญในการควบคุมช้าง

 

งานวิจัยและบริการวิชาการ

          งานวิจัยและบริการวิชาการ ได้ก่อตั้งศูนย์วิจัยและเฝ้าระวังโรคช้าง    เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๓     โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแหล่งศึกษาวิจัย และรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับช้าง รวมทั้งสำรวจและเฝ้าระวังโรคติดต่อในช้าง โดยมีการทำงานร่วมกับองค์กรภายนอกทั้งของภาครัฐและเอกชน ปัจจุบันมีโครงการวิจัยที่ดำเนินการภายใต้งบประมาณอุดหนุนรัฐบาลจำนวน 3 โครงการ ได้แก่ โครงการสำรวจและเฝ้าระวังโรคช้าง โครงการรีดน้ำเชื้อและผสมเทียมช้างไทย และโครงการระบบฐานข้อมูลประชากรช้างไทย

โรงพยาบาลช้างกระบี่

ก่อตั้งขึ้นปี พ.ศ. ๒๕๕๒ ได้ดำเนินการก่อตั้งโรงพยาบาลช้าง สาขาภาคใต้ จ.กระบี่ ปัจจุบัน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงพยาบาลช้างกระบี่ เพื่อรองรับดูแลรักษาช้าง ๑๔ จังหวัดภาคใต้ ภารกิจหลักที่สำคัญคือ ดูแลรักษาช้างป่วยทุกกรณี ทั้งปางช้างเอกชน และช้างของประชาชนทั่วไป โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น


การดำเนินงานด้านการอนุรักษ์และบริบาลช้าง

  • งานเลี้ยงดูและบริบาลช้าง ศูนย์บริบาลช้าง บ้านปางหละ (ข้อมูลปี พ.ศ.2559)                                                                                                                           – ช้างที่อยู่ในความดูแล จำนวน    30 เชือก  ได้ทำการรักษาช้างป่วย             ทั้งหมด จำนวน 45 เคส (จำนวน 25 เชือก)
  •  โรงพยาบาลช้าง จ.ลำปาง                                                                                   ได้ดำเนินงานการตรวจสุขภาพช้างป่วย ตรวจสุขภาพช้างประจำปี       เพื่อการตรวจคัดกรองโรค และการติดตามผลการรักษา ในปีงบประมาณ   2559 มีผลการปฏิบัติงาน ดังนี้

รวมทั้งสิ้น 833 ตัวอย่าง จำแนกตามจุดประสงค์ที่ส่งตรวจ ได้ดังนี้

ตรวจสุขภาพ จำนวน                         296              ตัวอย่าง                                          วินิจฉัยโรค จำนวน                             369              ตัวอย่าง                                            ติดตามผลการรักษา จำนวน           154              ตัวอย่าง                                              เพาะเชื้อ จำนวน                                        9              ตัวอย่าง                                          จุลพยาธิวิทยา จำนวน                             5              ตัวอย่าง

  •   โรงพยาบาลช้าง สาขาภาคใต้ จังหวัดกระบี่

มีหน้าที่รับผิดชอบดำเนินงานด้านการเลี้ยงดูและบริบาลช้าง ที่เจ็บป่วยของ อ.อ.ป. ช้างของเอกชน และช้างในโครงการความร่วมมือฯ ตามแผนงานของโรงพยาบาลช้างและโครงการสัตวแพทย์สัญจร ควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของหน่วยช่วยชีวิตช้างและศูนย์ขยายพันธุ์ช้าง และเป็นสถานรองรับช้างที่ได้รับการบริจาคจากเอกชน ดำเนินงานด้านธุรการ สารบรรณ บัญชีการเงิน จัดทำใบสำคัญ ดูแลรักษาทรัพย์สินยานพาหนะเครื่องจักรกลในความรับผิดชอบ และปฏิบัติงานอื่นตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย ตลอดปีงบประมาณ 2559 มีรายละเอียดการปฏิบัติงาน ดังนี้                                                                                      ได้ทำการรักษาช้างป่วยทั้งหมด จำนวน 110 เคส (จำนวน 91 เชือก) เป็นช้างเอกชนและชาวบ้านทั่วไป ทั้งหมด 91 เชือก

 

ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย, จังหวัดลำปาง