งานด้านการทำไม้สักตัดสางขยายระยะ

 
     
 

     สวนป่าทุ่งเกวียนได้เริ่มมีการตัดไม้สักโดยวิธีตัดสางขยายระยะ  ตั้งแต่ปลายปี  2538 ซึ่งมีผลการดำเนินการ ดังแสดงในตารางที่ 1 นี้

 
     
 

งานด้านการท่องเที่ยว

 
     
 
  1.

สวนรวมพรรณไม้ต่าง ๆ ซึ่งทางสวนฯได้ จัดไว้เป็นสัดส่วน เช่น สวนรวมพันธุ์ไม้ทางศาสนา สวนรวมพันธุ์ไม้ดอกหอม สวนรวมพันธุ์ไม้ผล สวนรวมพันธุ์ไม้ทางวรรณคดี สวนรวมพันธุ์ไม้ดอกหอม  และพันธุ์ไม้หายากต่าง ๆ ที่ไม่พบเห็นได้ทั่วไปรวมกว่า  170  ชนิด  เพื่อให้ผู้ที่มีความสนใจได้ศึกษา  และยังเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจแก่ประชาชนทั่วไปด้วย

  2.

สวนสน ใช้เป็นลานแค้มป์ในกิจกรรมเข้าค่ายพักแรมของนักเรียน นักศึกษาเยาวชนค่ายอนุรักษ์ และนักท่องเที่ยวทั่วไปที่อยากสัมผัสบรรยากาศใต้เงาสนสามใบ สามารถชมพระอาทิตย์ลับ ขอบฟ้าที่ทุ่งดอกบัวตอง  การเข้าถึงสะดวก  และมีสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานไว้บริการด้วย

  3.

ทุ่งบัวตอง อยู่ทางด้านตะวันตกของสวนสน ซึ่งดอกบัวตองจะบานในราวเดือน พฤศจิกายน ดอกจะเป็นสีเหลืองสวยสด  เหมาะแก่การพักผ่อนชมความงามกับธรรมชาติ และถ่ายรูป

  4.

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติกลางแจ้ง ประกอบด้วยเส้นทางศึกษาธรรมชาติ  และสวนสัตว์ ขนาดเล็กที่รวบรวมสัตว์หายากหลายชนิด เช่น  เนื้อทราย เก้ง เต่า ไก่ฟ้าหลังขาว นกยูง นกขุนแผน นกกาเหว่า นกขุนทอง นกโพระดก นกกระรางหัวหงอก นกเขา ฯลฯ รอการมาเยือนของผู้ที่สนใจ

  5.

เส้นทางจักรยานเสือภูเขา สำหรับท่านที่ต้องการออกกำลังกาย  และรักการผจญภัย  ทางสวนป่าทุ่งเกวียนได้จัดเส้นทางเข้าสู่สวนป่าแปลงปีต่าง ๆ  เพื่อให้นักปั่นได้ปั่นจักรยานเข้าไปสัมผัสกับบรรยากาศร่มรื่นของแปลงสัก

     
  6.

งานดอกไม้บาน  วันพบช้าง” เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดลำปาง  และให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม และเป็นการสร้างจิตสำนึกในการรักษาธรรมชาติ ภายในงานประกอบด้วยขบวนแห่งช้างตามประเพณีล้านนา  ชมการแสดงช้างและทดลองนั่งช้างสัมผัสธรรมชาติ ชมการประกวดเกวียนบุปผาชาติ ประกวดแกะสลักไม้เป็นรูปช้าง ประกวดดนตรีโฟล์คซองคำเมือง ชมและเลือกซื้อ  ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นของ จ.ลำปาง และเป็นงานที่รวบรวมผลิตภัณฑ์ไม้สักจากสวนป่า และนิทรรศการ  ต่าง ๆ อีกมากมาย

     
   

  

     
 
  งานด้านบำรุงรักษาป่า  
 
     
 

1.

งานป้องกัน
   
  • จัดให้มีเจ้าหน้าที่ออกตรวจตราพื้นที่เพื่อป้องกันการลักลอบตัดไม้  ภายในสวนป่า  และสามารถจับกุมได้เมื่อพบผู้กระทำผิด  อาจมีการขอความร่วมมือกับหน่วยงานป่าไม้ใกล้เคียงเพื่อร่วมจับกุม  ตามความจำเป็นที่ต้องขอกำลังช่วยเหลือ

  • งานซ่อมแซมทางตรวจการณ์  ได้มีการซ่อมแซมให้ใช้การได้ดีอยู่เสมอ  โดยใช้เครื่อง กลหนักของสำนักฯ เข้ามาปฏิบัติการ และจ้างรถแทรกเตอร์เอกชน  เข้าดำเนินการตามความจำเป็น

  • การป้องกันไฟป่า  กำหนดให้งานสวนป่าทุกสวน  วางแผนป้องกันไฟไหม้ประจำปีไว้ ล่วงหน้า  เมื่อเข้าถึงฤดูแล้ง ดำเนินการตามแผนอย่างเคร่งครัด  และให้ทุกสวนจุดไฟชิงเผาในสวนที่  อายุ  1-5 ปี  หลังจากถางวัชพืชครั้งสุดท้ายเมื่อสวนป่าอายุ 6 ปีขึ้นไป ให้ป้องกันตามความจำเป็น

  •  

    2.

    งานบำรุงสวนป่าหลังการทำไม้ และสวนป่าแปลงเก่า
       
  • การปลูกซ่อม  เมื่อมีต้นกล้าสักตาย หรือเป็นโรค ทางสวนฯ ได้ทำการปลูกซ่อมแซม เพื่อให้มีพื้นที่ครบตามกำหนดที่ตั้งเป้าหมายไว้แต่ละปี
  • การถางวัชพืชและใส่ปุ๋ย  ดำเนินการในสวนป่าอายุ 1-3 ปี  เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของต้นไม้ บริเวณดินทรามให้โตพื้นวัชพืชโดยเร็ว
  • การทำความสะอาดสวนป่า  เป็นกิจกรรมที่มีความสำคัญเพื่อให้ต้นไม้ที่มีอายุตั้งแต่ ปีขึ้นไปได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง และพ้นจากการเบียดบังหรือปกคลุมจากต้นไม้อื่นและไผ่
  •  
      งานเพาะชำกล้าไม้  
     
         
     

    1.

    งานเพาะขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับ
       

       เนื่องจากทางสวนได้ตกแต่ง  บริเวณสถานที่และรอบสำนักงานด้วยไม้ดอกไม้ประดับ  นานาชนิดและบริเวณสวนรวมพรรณไม้  และต้องมีการปรับแต่งเปลี่ยนตามฤดูกาล  จึงได้จัดสร้างเรือนเพาะชำ  เพื่อขยายพันธุ์ไม้ดอกต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก  และไม้ประดับหายากเพื่อเป็นการอนุรักษ์พันธุ์พืช  อีกทั้งทางสวนฯ  ได้จัดจำหน่ายแก่ผู้สนใจในราคาถูกอีกด้วย

         
      2. ดูแลสวนผลิตเพื่อเมล็ดพันธุ์ไม้สัก
       

         สวนป่าทุ่งเกวียนได้ดำเนิ่นการ ปลูกสร้างสวนเพื่อผลิตเมล็ดสักเมื่อเดือนเมษายน พ.. 2510 เนื้อที่ประมาณ 60.50 ไร่ จำนวน 582 ต้น ทำการปลูกในระยะ 8 X 8 . ในการปลูกได้คัดเลือก แม่ไม้ที่มีลักษณะดี เพื่อที่จะให้เมล็ดสักที่มีคุณภาพ

         
     
      สภาพปัญหาและอุปสรรคขัดข้อง  
     
         
      1.

    แนวนโยบายการจัดหมู่บ้านในรูปหมู่บ้านป่าไม้ยังไม่ชัดเจน โดยติดอยู่กับด้านกฎหมาย พ... ป่าสงวนด้วยเรื่องของพื้นที่อยู่อาศัยและพื้นที่หากิน ซึ่งขณะนี้ อ... กำลังจัดทำโครงการปลูกสร้างสวนป่าเพื่อการพัฒนาชนบท (คปช เพื่อนำมารประยุกต์ใช้ในสวนป่าต่าง ๆ

      2.

    การจัดการเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ไม้ในเรื่องของการแปรรูป การจัดทำประดิษฐกรรมไม้และของที่ระลึกจากเศษไม้ ปลายไม้ ซึ่งคงเหลือตกค้างอยู่ในแปลงจากการตัดสางขยายระยะอีกจำนวนมาก และการส่งเสริมอาชีพในท้องถิ่น การรวมกลุ่มจัดตั้งสหกรณ์ประดิษฐกรรมไม้  ยังติดขัดในเรื่องของการขออนุญาตจากทางการ

         
     
         
      ตารางที่  1   ผลการทำไม้และการจำหน่ายไม้สักตัดสางขยายระยะ สวนป่าทุ่งเกวียน จ.ลำปาง  
         
     
     
    วันที่ 15 มีนาคม พ.ศ 2553  
      ลิง้ค์ไปเวบไซต์ที่น่าสนใจ
      องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้  
      กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  
      กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  
      รัฐบาลไทย  
      กรมป่าไม้  
      กรมปศุสัตว์  
      กรมอุทยาน  
      องค์การสวนสัตว์  
      ภาคีช้างไทย  
      มูลนิธิช้างแห่งประเทศไทย  
      มูลนิธิช่วยชีวิตสัตว์ป่าแห่งประเทศไทย  
      มูลนิธิโลกสีเขียว  
      กองทุนสัตว์ป่าโลกประเทศไทย  
      มูลนิธิคืนช้างสู่ธรรมชาติ  
      มูลนิธิกองทุนรักษ์ช้างภาคเหนือ  
      โรงพยาบาลช้าง  
           
       
     
     
    สถาบันคชบาลแห่งชาติ
    ที่อยู่ กม. 28-29 ถนนลำปาง-เชียงใหม่ ต. เวียงตาล อ.ห้างฉัตร จังหวัดลำปาง 52190 ประเทศไทย
    Tel : 66-5424-7876, Fax : 66-5424-7896
    email : info@thailandelephant.org