โครงการโรงพยาบาลช้างได้เริ่มต้นพร้อมกับการก่อตั้งศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยหน่วยงาน
ในสังกัดองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ในปี  พ.ศ. 2536 เป็นแห่งแรกของประเทศไทย
และเป็นแห่งแรกของโลก ได้ก่อตั้งสร้าง อาคารรักษาช้างแบบถาวรแล้วเสร็จและเปิดอย่าง
เป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2543  โรงพยาบาลช้างมีภารกิจ สำคัญคือ ดูแลรักษาช้างป่วย
ทุกกรณี โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดใดทั้งสิ้น  ในพระอุปถัมภ์ของ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ
เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ โรงพยาบาลช้างยังได้จัดให้มีคลินิกช้างเคลื่อนที่  เพื่อดูแลรักษา
ช้างป่วยในพื้นที่ห่างไกล ในกรณีที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายช้างมารักษายังโรงพยาบาลช้างได้
  นอกจากนี้ยังมีศูนย์บริบาลช้างที่บ้านปางหละ อ.งาว จ.ลำปาง เป็นที่พักช้างชรา ช้างพิการ 
ช้างดุร้าย ช้างของกลาง  และช้างทุกประเภทที่คนไม่ต้องการ เปรียบเสมือนบ้านหลังสุดท้าย
ของช้างไทย ปัจจุบันมีสัตวแพทย์ประจำอยู่โรงพยาบาลช้าง  จำนวน  5  นาย ทำการรักษา
ช้างทุกวันไม่เว้น วันหยุดราชการ  ในกรณีฉุกเฉินสามารถติดต่อได้ตลอด  24  ชั่วโมง
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ  ได้เสด็จเยี่ยมช้างป่วยที่โรงพยาบาลช้าง
ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย  ครั้งที่ 1  เมื่อวันที่  13  มกราคม  2545  ครั้งที่ 2  เมื่อวันที่ 
4  กุมภาพันธ์  2548  สมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถได้เสด็จเยี่ยมช้างป่วยที่
โรงพยาบาลช้าง เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2548 และได้พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์
1 ล้านบาท เพื่อใช้ในการรักษาพยาบาลช้างป่วยด้วย

วัตถุประสงค์ของโรงพยาบาลช้าง
- เพื่อรักษาพยาบาลช้างป่วย ช้างบาดเจ็บ โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น
- เพื่อเป็นสถานที่ศึกษา ค้นคว้าหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องช้างให้แก่ผู้ที่สนใจทั่วไป
- เพื่อเป็นสถานที่พัฒนางานวิจัย งานวิชาการเรื่องช้าง ตลอดจนเป็นสถานที่ฝึกงาน ฝึกอบรมให้กับนักเรียน นิสิต นักศึกษาสัตวแพทย์ และสาขาอื่นที่เกี่ยวข้อง
- เพื่อดูแลสุขภาพช้างที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล ในนามโครงการสัตวแพทย์สัญจร
- เพื่อดูแลช้างชรา ช้างทุพพลภาพ หรือช้างอื่นใดที่ไม่มีใครต้องการเลี้ยงดู

หากท่านสนใจที่จะช่วยเหลือช้างเจ็บป่วยสามารถบริจาคได้ที่
ชื่อบัญชี โรงพยาบาลช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย
เลขบัญชี 536-1-55595-9
ธนาคารกรุงไทย สาขาประตูชัยลำปาง

ในปี พ.ศ. 2550 มีช้างเข้ารับการรักษาทั้งสิ้น 78 เชือก 253 ceases หายเป็นปรกติ
64 เชือก ยังอยู่ในการดูแลรักษา 13 เชือก ตาย 1 เชือก งานวิจัยที่ดำเนินการ
มาแล้ว รวม 25 ชิ้น มีผลงานวิจัยที่ประสบความสำเร็จและสร้างชื่อเสียงให้กับ
สถาบันคชบาลแห่งชาติ คือ
     การทำน้ำเชื้อช้างแช่แข็งประสบผลสำเร็จได้เป็นครั้งแรกของโลก
     การผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อช้างสดประสพผลสำเร็จเป็นครั้งแรกในเอเชีย

     ขณะนี้มีลูกช้างเชือกแรกของประเทศไทยและของเอเชีย ได้ตกลูก ณ ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จากแม่ช้างชื่อพังขอด ปัจจุบันลูกช้างอายุได้ ปี มีสุขภาพแข็งแรงดี
     ขณะนี้ทีมงานวิจัยได้พยายามดำเนินการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อช้างแช่แข็ง ซึ่งยังไม่มีประเทศใดในโลกประสพผลสำเร็จ หากทีมงานดังกล่าวประสพผลสำเร็จ
ก็จะเป็นประเทศแรกในโลกที่ประสพผลสำเร็จ
ในเรื่องดังกล่าว