โครงการโรงพยาบาลช้าง ได้เริ่มต้นพร้อมกับการก่อตั้งศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย หน่วยงานในสังกัดองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ในปี พ.ศ. 2536 เป็นเแห่งแรกของประเทศไทยและเป็นแห่งแรกของโลก ได้ก่อตั้งสร้างอาคารรักษาช้างแบบถาวรแล้วเสร็จและเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2543 โรงพยาบาลช้างมีภารกิจสำคัญคือ ดูแลรักษาช้างป่วยทุกกรณี โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดใดทั้งสิ้น ในพระอุปถัมภ์ของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ โรงพยาบาลช้างยังได้จัดให้มีคลินิกช้างเคลื่อนที่ เพื่อดูแลรักษาช้างป่วยในพื้นที่ห่างไกล ในกรณีที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายช้างมารักษายังโรงพยาบาลช้างได้ นอกจากนี้ยังมีศูนย์บริบาลช้างที่บ้านปางหละ อ.งาว จ.ลำปาง เป็นที่พักช้างชรา ช้างพิการ ช้างดุร้าย ช้างของกลาง และช้างทุกประเภทที่คนไม่ต้องการเปรียบเสมือนบ้านหลังสุดท้ายของช้างไทย
         ปัจจุบันมีสัตวแพทย์ประจำอยู่โรงพยาบาลช้าง จำนวน 5 นาย ทำการรักษาช้างทุกวันไม่เว้นวันหยุดราชการ ในกรณีฉุกเฉินสามารถติดต่อได้ตลอด 24 ชั่วโมง
         สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ ได้เสด็จเยี่ยมช้างป่วยที่โรงพยาบาลช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2545 ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2548
         สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถได้เสด็จเยี่ยมช้างป่วยที่โรงพยาบาลช้าง เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2548 และได้พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ 1 ล้านบาท เพื่อใช้ในการรักษาพยาบาลช้างป่วยด้วย

วัตถุประสงค์ของโรงพยาบาลช้าง
- เพื่อรักษาพยาบาลช้างป่วย ช้างบาดเจ็บ โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น
- เพื่อเป็นสถานที่ศึกษา ค้นคว้าหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องช้างให้แก่ผู้ที่สนใจทั่วไป
- เพื่อเป็นสถานที่พัฒนางานวิจัย งานวิชาการเรื่องช้าง ตลอดจนเป็นสถานที่ฝึกงาน ฝึกอบรมให้กับนักเรียน นิสิต นักศึกษาสัตวแพทย์ และสาขาอื่นที่เกี่ยวข้อง
- เพื่อดูแลสุขภาพช้างที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล ในนามโครงการสัตวแพทย์สัญจร
- เพื่อดูแลช้างชรา ช้างทุพพลภาพ หรือช้างอื่นใดที่ไม่มีใครต้องการเลี้ยงดู

หากท่านสนใจที่จะช่วยเหลือช้างเจ็บป่วยสามารถบริจาคได้ที่
ชื่อบัญชี โรงพยาบาลช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย
เลขบัญชี 536-1-55595-9
ธนาคารกรุงไทย สาขาประตูชัยลำปาง

ในปี พ.ศ. 2550 มีช้างเข้ารับการรักษาทั้งสิ้น 78 เชือก 253 ceases
หายเป็นปรกติ 64 เชือก ยังอยู่ในการดูแลรักษา 13 เชือก ตาย 1 เชือก
งานวิจัยที่ดำเนินการมาแล้ว รวม 25 ชิ้น มีผลงานวิจัยที่ประสบความสำเร็จและสร้างชื่อเสียงให้กับสถาบันคชบาลแห่งชาติ คือ
     การทำน้ำเชื้อช้างแช่แข็งประสบผลสำเร็จได้เป็นครั้งแรกของโลก
     การผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อช้างสดประสพผลสำเร็จเป็นครั้งแรกในเอเชีย

     ขณะนี้มีลูกช้างเชือกแรกของประเทศไทยและของเอเชีย ได้ตกลูก ณ ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จากแม่ช้างชื่อ พังขอด ปัจจุบันลูกช้างอายุได้ ปี มีสุขภาพแข็งแรงดี
     ขณะนี้ทีมงานวิจัยได้พยายามดำเนินการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อช้างแช่แข็ง ซึ่งยังไม่มีประเทศใดในโลกประสพผลสำเร็จ หากทีมงานดังกล่าวประสพผลสำเร็จก็จะเป็นประเทศแรกในโลกที่ประสพผลสำเร็จในเรื่องดังกล่าว